کشت دوم شالیزارهای گیلان زیر سایه بارش‌های پاییزی

یک پژوهشگر گیاه‌پزشکی با اشاره به آغاز کشت دوم در بخشی از شالیزارهای گیلان، نسبت به خسارت احتمالی بارش‌های شدید پاییزی هشدار داد و بر آماده‌سازی زهکش‌ها، مدیریت بقایای برنج و رعایت اصول فنی برای کاهش خسارت تأکید کرد.

به گزارش تالشان نیوز، با پایان فصل برداشت برنج، فعالیت کشاورزی در بسیاری از شالیزارهای گیلان ادامه پیدا می‌کند و بخشی از اراضی برای کشت دوم محصولات مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد.

محمود هوشیارفرد، پژوهشگر حوزه گیاه‌پزشکی و عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی گیلان، با اشاره به سابقه کشت دوم در شالیزارهای استان اظهار کرد: حدود ۳۵ تا ۵۰ درصد اراضی شالیزاری گیلان پس از برداشت برنج، زیر کشت محصولات مختلف قرار می‌گیرند.

وی افزود: راتون یا شابج، گیاهان علوفه‌ای مانند شبدر برسیم، تریتیکاله، سورگوم علوفه‌ای و ماشک، حبوباتی همچون پاچ‌باقلا، باقلا برکت و نخودفرنگی و همچنین سبزیجات برگی و غده‌ای از جمله محصولاتی هستند که در کشت دوم مورد توجه قرار می‌گیرند.

تقویم کشت محصولات پاییزه

هوشیارفرد درباره زمان مناسب کشت محصولات پاییزه گفت: بر اساس تقویم کشاورزی استان، کشت حبوبات پاییزه از نیمه دوم مرداد تا دهه پایانی شهریور انجام می‌شود.

وی ادامه داد: شبدر نیز بلافاصله پس از برداشت برنج در شهریور و مهر کشت می‌شود و زمان مناسب کشت سبزیجات برگی و غده‌ای از نیمه دوم شهریور تا نیمه آبان است.

به گفته این پژوهشگر، کشت باقلا نیز از نیمه دوم مهر تا اوایل آذر امکان‌پذیر است و راتون پس از برداشت برنج در شالیزارها کشت می‌شود.

بارش شدید پاییزی و خطر آب‌ماندگی

هوشیارفرد با تأکید بر اهمیت مدیریت مزارع در فصل پاییز اظهار کرد: بارش‌های شدید پاییزی می‌توانند به محصولات کشت دوم، به‌ویژه در اراضی شالیزاری کم‌ارتفاع و فاقد پشته مناسب و همچنین زمین‌های دارای زهکشی ضعیف، خسارت وارد کنند.

وی افزود: آب‌ماندگی و خفگی ریشه از جمله خسارت‌های مستقیم فیزیکی ناشی از بارندگی شدید هستند و این شرایط می‌تواند زمینه بروز خسارت‌های ثانویه ناشی از آفات و بیماری‌هایی مانند پوسیدگی ریشه را نیز فراهم کند.

لایروبی زهکش‌ها؛ نخستین اقدام پیشگیرانه

این پژوهشگر گیاه‌پزشکی یکی از مهم‌ترین اقدامات پیشگیرانه را آماده‌سازی مسیرهای خروج آب عنوان کرد و گفت: با توجه به رطوبت بالای خاک پس از برداشت برنج، پیش از آغاز بارندگی‌های شدید باید مسیرهای خروجی آب باز و کانال‌های زهکشی مزارع لایروبی، پاکسازی و در صورت نیاز ترمیم شوند.

وی تصریح کرد: تخلیه سریع آب اضافی از سطح مزرعه اهمیت زیادی دارد، زیرا تجمع آب می‌تواند موجب کاهش اکسیژن خاک، خفگی ریشه و افزایش احتمال بیماری‌های قارچی ریشه‌ای شود.

هوشیارفرد همچنین بر کنترل سطح آب زیرزمینی در کشت‌هایی مانند حبوبات تأکید کرد و آن را برای جلوگیری از ایجاد شرایط مناسب پوسیدگی بذر ضروری دانست.

مدیریت کاه و کلش پس از برداشت برنج

هوشیارفرد مدیریت بقایای برنج را نیز از دیگر اقدامات مهم برای آماده‌سازی زمین دانست و اظهار کرد: باقی ماندن بقایای برنج در خاک همراه با رطوبت بالا می‌تواند زمینه ایجاد کانون‌های بیماری‌های قارچی را فراهم کند.

وی توصیه کرد بقایای گیاهی با روش‌های صحیح مدیریت شوند و در صورت امکان، برای استفاده در فرآیند کمپوست مورد بهره‌برداری قرار گیرند.

توجه به تغذیه خاک و انبار برنج

این پژوهشگر با اشاره به احتمال شست‌وشوی بخشی از مواد غذایی خاک در اثر بارندگی افزود: بررسی pH خاک و تعیین نیاز به کودهای پایه پیش از کشت دوم می‌تواند به پایداری رشد گیاه و افزایش مقاومت آن در برابر تنش‌های محیطی کمک کند.

وی همچنین بر ضرورت آماده‌سازی انبارهای برنج پیش از آغاز بارندگی‌های پاییزی تأکید کرد و گفت: پایداری سقف، عایق‌بندی کف، قرار دادن کیسه‌های برنج روی پالت‌های چوبی، جلوگیری از تماس کیسه‌ها با دیوار و بررسی سیستم تهویه باید پیش از افزایش رطوبت کنترل شود.

به گفته هوشیارفرد، افزایش رطوبت می‌تواند شرایط مناسبی برای فعال شدن آفات انباری و رشد کپک‌ها ایجاد کند.

پیشگیری از بیماری‌های قارچی

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی گیلان با اشاره به شرایط اقلیمی استان گفت: ترکیب رطوبت بالا و دمای معتدل در گیلان می‌تواند شرایط مناسبی برای بروز بیماری‌هایی مانند پوسیدگی طوقه و ریشه و لکه‌برگی ایجاد کند.

وی افزود: استفاده از روش‌های پیشگیرانه مانند تیمار بذر با قارچ‌کش مناسب و بهره‌گیری از ترکیبات ارگانیک و سایر روش‌های غیرشیمیایی و زیستی، مطابق دستورالعمل‌های جهاد کشاورزی، می‌تواند در کاهش خسارت بیماری‌های گیاهی مؤثر باشد.

کشت دوم؛ از افزایش درآمد تا تأمین علوفه

هوشیارفرد در پایان با تأکید بر اهمیت مکان‌یابی و شناسایی دقیق اراضی مناسب برای کشت دوم گفت: استفاده از روش‌های زراعی مناسب و بیمه محصولات می‌تواند نقش مهمی در موفقیت کشت دوم داشته باشد.

وی خاطرنشان کرد: توسعه کشت دوم علاوه بر افزایش بهره‌وری اراضی شالیزاری، می‌تواند در تأمین بخشی از نیاز علوفه دامی استان و افزایش درآمد کشاورزان نیز مؤثر باشد.