نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
نتایج یک مطالعه یکساله درباره اثر فعالیت قفسهای پرورش ماهی بر محیط دریای خزر نشان داد که در مزرعه مورد بررسی، فعالیت قفسها اثر معناداری بر بیشتر شاخصهای فیزیکی، شیمیایی و زیستی آب نداشته است؛ با این حال پژوهشگران بر ضرورت پایش بلندمدت برای ارزیابی پیامدهای توسعه این فعالیت تأکید دارند.
به گزارش تالشان نیوز، نتایج این مطالعه نشان داد فعالیت قفسهای پرورش ماهی در دوره یکساله بررسی، اثر معناداری بر شرایط هیدرودینامیکی و فیزیکی آب نداشته است. تنها کاهش جزئی سرعت جریان آب در نزدیکی قفسها مشاهده شد.
بررسی مواد مغذی و بیشتر شاخصهای کیفیت آب نیز تغییر معناداری را در ارتباط با فعالیت قفسها نشان نداد.
COD؛ تنها شاخص شیمیایی بالاتر از محدوده معمول
در میان شاخصهای شیمیایی، شاخص COD در برخی نمونهها بالاتر از محدوده معمول گزارش شد. این شاخص میزان اکسیژن مورد نیاز برای تجزیه مواد آلی و برخی آلایندههای موجود در آب را نشان میدهد و افزایش آن میتواند بیانگر بار آلی بیشتر در آب باشد.
میانگین COD در فصلهای مختلف بین ۵۷ تا ۷۰ میلیگرم در لیتر اندازهگیری شد، در حالی که برخی استانداردهای بینالمللی برای مناطق پرورش ماهی، محدوده ۳۰ تا ۴۰ میلیگرم در لیتر را توصیه میکنند.
با این حال، پژوهشگران تأکید کردهاند که این میزان بهتنهایی نشانه وجود یک مشکل جدی در منطقه مورد مطالعه نیست و باید در کنار سایر شاخصهای محیطی ارزیابی شود.
تغییر معناداری در جوامع آبزی مشاهده نشد
پژوهشگران در ادامه فیتوپلانکتونها و زئوپلانکتونها را نیز بررسی کردند. مقایسه ایستگاههای مختلف نشان داد شواهدی از اثر معنادار قفسها بر فراوانی این جوامع وجود ندارد، هرچند میزان فراوانی آنها در فصلهای مختلف تغییر کرده است.
جوامع کفزی نیز الگوی مشابهی داشتند. در مجموع، چهار گونه از ماکروبنتوزها و کمتاران یا Oligochaeta در نمونهها شناسایی شد و تراکم موجودات کفزی بین حدود ۱۲ تا ۲۶ فرد در مترمربع متغیر بود.
جریان آب و دوره خالی بودن قفسها؛ دو عامل مهم
دکتر جعفر عزیزپور، عضو هیئت علمی پژوهشگاه و نویسنده نخست و مسئول مقاله، درباره نتیجه مطالعه توضیح داد: یکی از عوامل مهم، کوتاه بودن دوره پرورش است؛ بهگونهای که هر دوره کمتر از ۶ ماه در سال طول میکشد و قفسها در باقی سال خالی هستند.
به گفته وی، این فاصله زمانی فرصت بازیابی طبیعی محیط را فراهم میکند.
عزیزپور همچنین جریانهای نسبتاً قوی در منطقه را از عوامل مؤثر دانست و افزود: جریان آب باعث پراکنده شدن ضایعات میشود و از تجمع آنها در یک نقطه جلوگیری میکند. در شرایطی که جریان آب ضعیفتر باشد، احتمال تجمع مواد آلی و کاهش اکسیژن در بستر افزایش خواهد یافت.
هشدار درباره توسعه بدون محدودیت
عزیزپور تأکید کرد نتایج این مطالعه نباید بهعنوان مجوزی برای افزایش بدون محدودیت تعداد قفسهای پرورش ماهی تلقی شود.
وی خاطرنشان کرد: افزایش ظرفیت و تعداد قفسها در شرایط متفاوت میتواند به تجمع مواد مغذی، افزایش بار آلی و در نهایت تغییر شرایط اکولوژیک منطقه منجر شود.
ضرورت پایش بلندمدت دریای خزر
دکتر احمد رادمنش (منبوهی)، رئیس مرکز اقیانوسشناسی دریای خزر و نویسنده مسئول مقاله نیز بر ضرورت تداوم پایشهای محیط زیستی تأکید کرد.
وی گفت: برای ارزیابی دقیقتر آثار زیستمحیطی پرورش ماهی در قفس، پایشها باید در دورههای زمانی طولانیتر و در مزارع مختلف انجام شود تا بتوان اثر شرایط محلی، شدت تولید و تعداد قفسها را از تغییرات طبیعی محیط تفکیک کرد.
بر اساس نتایج این پژوهش، در مزرعه مورد بررسی و طی دوره یکساله مطالعه، اثر معناداری از فعالیت قفسها بر بسیاری از شاخصهای محیطی مشاهده نشد؛ با این حال، ارزیابی پیامدهای توسعه این فعالیت در دریای خزر نیازمند پایشهای بلندمدت و بررسی مزارع با ظرفیتها و شرایط متفاوت است.
نتایج این پژوهش در مجله بینالمللی Environmental Research، از مجلات زیرمجموعه انتشارات الزویر، منتشر شده است.