نماتد؛ آفت پنهان باغ‌های کیوی گیلان

افزایش فعالیت نماتد گره ریشه در باغ‌های کیوی غرب گیلان به یکی از نگرانی‌های جدی باغداران تبدیل شده است؛ آفتی که در زیر خاک فعالیت می‌کند، در مراحل اولیه به‌سختی قابل تشخیص است و در صورت گسترش می‌تواند عملکرد باغ را تا ۳۰ تا ۵۰ درصد کاهش دهد.

به گزارش تالشان نیوز، محمود هوشیارفرد، عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی گیلان، با اشاره به افزایش فعالیت نماتد گره ریشه در باغ‌های کیوی غرب استان اظهار کرد: این آفت یکی از چالش‌های مهم باغ‌های کیوی شمال کشور است و به دلیل ماهیت پنهان خود، ممکن است زمانی شناسایی شود که خسارت قابل توجهی به ریشه و عملکرد درختان وارد شده باشد.

زردی درخت و کوچک شدن میوه‌ها را جدی بگیرید

وی افزود: زردی و ضعف عمومی درخت از نشانه‌های آلودگی است و درختان مبتلا ممکن است علائمی شبیه کمبود آهن و نیتروژن داشته باشند که با کوددهی معمولی برطرف نمی‌شود.

این پژوهشگر حوزه گیاه‌پزشکی ادامه داد: کاهش رشد شاخه‌ها و کوچک ماندن میوه‌ها نیز می‌تواند نشانه دیگری از آلودگی باشد، اما مهم‌ترین علامت در بخش ریشه مشاهده می‌شود. ایجاد برجستگی و گره‌های غده‌مانند روی ریشه‌های فرعی می‌تواند نشان‌دهنده آلودگی به نماتد گره ریشه باشد.

هوشیارفرد گفت: این آفت با ایجاد گال و تورم در بافت ریشه، توانایی گیاه برای جذب آب و مواد غذایی را کاهش می‌دهد و درختان آلوده ممکن است در ساعات گرم روز نیز زودتر دچار پژمردگی موقت شوند.

نمونه‌برداری؛ نخستین گام برای تشخیص

عضو ستاد گیاه‌پزشکی استان گیلان با تأکید بر اهمیت تشخیص زودهنگام اظهار کرد: در صورت مشاهده علائم مشکوک، باغدار باید در نخستین مرحله نسبت به پایش و نمونه‌برداری از خاک و ریشه اقدام کند و نمونه‌ها را برای بررسی دقیق و تعیین تراکم جمعیت نماتد به مراکز و کلینیک‌های معتبر گیاه‌پزشکی تحویل دهد.

وی مدیریت آبیاری و زهکشی را نیز در کنترل این آفت مؤثر دانست و افزود: از غرقاب کردن باغ باید خودداری شود و آبیاری به‌گونه‌ای انجام گیرد که خاک به‌طور مداوم اشباع نباشد. اصلاح زهکش باغ نیز از مهم‌ترین روش‌های غیرشیمیایی برای مدیریت جمعیت نماتد گره ریشه است.

علف‌های هرز؛ میزبان پنهان نماتد

هوشیارفرد با اشاره به ضرورت کنترل علف‌های هرز در باغ‌های کیوی گفت: برخی علف‌های هرز می‌توانند میزبان نماتد باشند و به همین دلیل پاکسازی و مدیریت آنها باید در برنامه مراقبتی باغداران قرار گیرد.

وی استفاده صحیح از مواد آلی و کودهای زیستی را از دیگر روش‌های تقویت ریشه عنوان کرد و افزود: در باغ‌های آلوده، استفاده از کمپوست گیاهی یا کود گاوی کاملاً پوسیده در کنار مواد آلی غنی‌شده با عوامل زیستی می‌تواند به تقویت وضعیت ریشه کمک کند.

این پژوهشگر هشدار داد: کودهای دامی که به‌طور کامل پوسیده و فرآوری نشده باشند، ممکن است شرایط نامناسبی برای ریشه ایجاد کنند و به درختان حساس کیوی آسیب برسانند.

پیشگیری از انتقال آلودگی با نهال سالم

عضو هیئت علمی مرکز تحقیقات کشاورزی گیلان همچنین بر ضرورت استفاده از نهال سالم تأکید کرد و گفت: جابه‌جایی نهال آلوده می‌تواند موجب انتقال نماتد به باغ‌های جدید شود و باغداران باید نهال مورد نیاز خود را از نهالستان‌های مجاز و دارای گواهی سلامت تهیه کنند.

وی برخی روش‌های مدیریت زیستی و زراعی را نیز قابل استفاده دانست و افزود: استفاده از کودهای سبز و برخی گیاهان مورد استفاده در مدیریت آفات خاکزی می‌تواند در چارچوب برنامه مدیریت تلفیقی مورد توجه قرار گیرد.

مصرف سموم بدون نظر کارشناس ممنوع

هوشیارفرد درباره آلودگی‌های شدید گفت: در مواردی که جمعیت نماتد بالا باشد، کنترل شیمیایی نیز ممکن است با نظر کارشناس در برنامه مدیریت قرار گیرد.

وی تأکید کرد: استفاده از نماتدکش‌های شیمیایی باید صرفاً بر اساس توصیه کارشناس گیاه‌پزشک و مطابق ضوابط و مجوزهای مربوط انجام شود و مصرف خودسرانه این ترکیبات می‌تواند علاوه بر تحمیل هزینه، به میکروارگانیسم‌های مفید خاک آسیب وارد کند.

این عضو ستاد گیاه‌پزشکی استان گیلان خاطرنشان کرد: مدیریت نماتد گره ریشه نیازمند مجموعه‌ای از اقدامات شامل تشخیص به‌موقع، استفاده از نهال سالم، مدیریت آبیاری و زهکشی، کنترل علف‌های هرز و بهره‌گیری اصولی از روش‌های زراعی، زیستی و در صورت ضرورت شیمیایی است