نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
راه‌آهن رشت–آستارا پس از سال‌ها انتظار وارد مرحله اجرایی شده و همزمان مذاکرات ایران و روسیه برای تأمین مالی و اجرای این پروژه ادامه دارد؛ طرحی ۱۶۲ کیلومتری که تکمیل آن می‌تواند اتصال ریلی ایران به جمهوری آذربایجان، روسیه و بازارهای شمالی را تقویت کرده و ظرفیت کشور در کریدور بین‌المللی شمال–جنوب را افزایش دهد.
به گزارش تالشان نیوز، راه‌آهن رشت–آستارا به طول ۱۶۲ کیلومتر، یکی از مهم‌ترین پروژه‌های ریلی شمال کشور محسوب می‌شود و در چارچوب کریدور بین‌المللی شمال–جنوب، نقشی فراتر از اتصال ریلی دو نقطه در گیلان دارد.
این مسیر قرار است شبکه ریلی ایران را به جمهوری آذربایجان و در ادامه به روسیه و بازارهای شمالی متصل کند؛ موضوعی که اهمیت اقتصادی و ترانزیتی پروژه را افزایش داده است.
پس از سال‌ها انتظار، عملیات اجرایی این پروژه آغاز شده و همزمان مذاکرات ایران و روسیه برای تأمین مالی و اجرای آن در جریان است.
بیش از ۱۰۰ کیلومتر در اختیار عملیات اجرایی
بر اساس آخرین اظهارات معاون ساخت و توسعه راه‌آهن، بنادر و فرودگاه‌های شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور، تملک مسیر ۱۶۲ کیلومتری پروژه انجام شده است.
به گفته خطیبی، در بهمن سال گذشته نیز ۱۲۵ کیلومتر از مسیر به‌صورت رسمی صورت‌جلسه و به طرف روس تحویل داده شد و بیش از ۱۰۰ کیلومتر از مسیر اکنون در اختیار عملیات اجرایی قرار دارد.
وی افزود: ماشین‌آلات و تجهیزات در بخش‌هایی از مسیر مستقر شده‌اند و تاکنون حدود ۵۶ کیلومتر از مسیر نیز تثبیت شده است. همچنین هزینه تملک حدود ۸۹ کیلومتر از مسیر پرداخت شده است.
مذاکرات مالی ایران و روسیه در مرحله پایانی
یکی از مهم‌ترین موضوعات در ادامه اجرای پروژه، تأمین مالی آن است.
خطیبی با اشاره به روند مذاکرات با طرف روس اظهار کرد: قرارداد تجاری پروژه حدود ۹۳ درصد پیشرفت دارد و بخش عمده مسائل فنی و قراردادی انجام شده است.
به گفته وی، موضوع قیمت اجرای پروژه همچنان در حال مذاکره است و نهایی شدن این بخش می‌تواند زمینه اجرای گسترده‌تر عملیات را فراهم کند.
در قالب الحاقیه قرارداد نیز طرف روس مجاز شده است مطالعات ژئوتکنیک، نقشه‌برداری و عکس‌برداری از مسیر را انجام دهد. این اقدامات با استفاده از ظرفیت یک مهندس مشاور ایرانی در حال انجام است.
وام ۱.۶ میلیارد یورویی برای پروژه
بر اساس اظهارات معاون ساخت و توسعه راه‌آهن، بنادر و فرودگاه‌های شرکت ساخت و توسعه زیربناهای حمل‌ونقل کشور، سقف وام اعتباری روسیه برای پروژه راه‌آهن رشت–آستارا ۱.۶ میلیارد یورو اعلام شده است.
این اعتبار قرار است هزینه‌های مرتبط با ساخت، تجهیزات، ماشین‌آلات خط و ناوگان را پوشش دهد.
در عین حال، بخش‌هایی از عملیات شامل تملک اراضی، تصرف مسیر و تثبیت برخی قطعات تاکنون با توان و هزینه داخلی انجام شده است، اما برای اجرای همزمان پروژه در کل مسیر، تأمین مالی اصلی ضرورت دارد.
رشت–آستارا و نقش آن در کریدور شمال–جنوب
اهمیت این پروژه زمانی بیشتر مشخص می‌شود که جایگاه آن در شبکه ترانزیتی منطقه مورد توجه قرار گیرد.
راه‌آهن رشت–آستارا یکی از حلقه‌های مهم اتصال شبکه ریلی ایران به جمهوری آذربایجان و در ادامه روسیه و بازارهای شمالی است. تکمیل این مسیر می‌تواند ظرفیت ایران برای جابه‌جایی کالا در کریدور شمال–جنوب را افزایش دهد.
در شرایطی که تحولات منطقه‌ای و محدودیت‌های ناشی از تحریم‌ها مسیرهای تجاری و حمل‌ونقلی را با چالش‌هایی مواجه کرده‌اند، توسعه مسیرهای ترانزیتی و ایجاد گزینه‌های بیشتر برای تجارت خارجی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
از این منظر، راه‌آهن رشت–آستارا می‌تواند یکی از زیرساخت‌های مهم برای تنوع‌بخشی به مسیرهای تجارت و افزایش ظرفیت ترانزیت ریلی کشور باشد.
روسیه؛ یکی از طرف‌های اصلی پروژه
اهمیت راه‌آهن رشت–آستارا تنها در داخل ایران مورد توجه قرار نگرفته است.
دیمیتری مدودف، معاون رئیس شورای امنیت روسیه و رئیس‌جمهور پیشین این کشور، با اشاره به پروژه راه‌آهن رشت–آستارا که با همکاری ایران و روسیه در حال اجراست، آن را از ظرفیت‌های مهم توسعه منطقه دانسته است.
این موضع نشان می‌دهد که پروژه علاوه بر کارکرد داخلی، از منظر مسکو نیز در چارچوب توسعه مسیرهای حمل‌ونقل و ترانزیتی منطقه مورد توجه قرار دارد.
آذربایجان؛ ضلع دیگر مسیر ترانزیتی
در سوی دیگر این مسیر، جمهوری آذربایجان نیز از اجزای مهم کریدور شمال–جنوب محسوب می‌شود.
شاهین مصطفی‌یف، معاون نخست‌وزیر جمهوری آذربایجان، با اشاره به افزایش حجم تجارت میان ایران و آذربایجان، از رشد جابه‌جایی بار در کریدور شمال–جنوب خبر داده است.
وی همچنین اعلام کرده پروژه‌هایی از جمله پل روی رودخانه ارس، مسیر آغبند–کلاله و پایانه باری راه‌آهن آستارا تقریباً به پایان رسیده‌اند.
همزمانی پیشرفت این طرح‌ها با اجرای راه‌آهن رشت–آستارا می‌تواند به تکمیل تدریجی اجزای مختلف این مسیر ترانزیتی کمک کند.
آینده ترانزیت ایران به مسیر رشت–آستارا گره خورده است؟
راه‌آهن رشت–آستارا صرفاً یک پروژه عمرانی در گیلان نیست؛ این طرح بخشی از یک شبکه ترانزیتی فراملی است که می‌تواند ارتباط ریلی ایران با شمال منطقه را تقویت کند.
اکنون بخش‌هایی از مسیر برای اجرای پروژه آماده شده، عملیات تثبیت در قسمت‌هایی انجام گرفته و مذاکرات مالی با طرف روس نیز به مراحل پایانی رسیده است.
با این حال، تکمیل موفق پروژه به نهایی شدن توافق‌های مالی، استمرار عملیات اجرایی و هماهنگی میان طرف‌های ایرانی، روسی و آذربایجانی وابسته است.
اگر این حلقه ریلی تکمیل شود، رشت و آستارا می‌توانند نقش پررنگ‌تری در شبکه حمل‌ونقل منطقه‌ای ایفا کنند و گیلان نیز از یک مسیر ریلی جدید برای توسعه ظرفیت‌های ترانزیتی و تجاری خود بهره‌مند شود.