نام کاربری یا نشانی ایمیل
رمز عبور
مرا به خاطر بسپار
حوثیها در کمتر از دو دهه از یک جنبش مذهبی و سیاسی در شمال یمن به یکی از بازیگران مهم نظامی و ژئوپلیتیکی خاورمیانه تبدیل شدهاند؛ جایگاهی که موقعیت جغرافیایی یمن در کنار دریای سرخ و بابالمندب، توان موشکی و پهپادی و ارتباط نزدیک این گروه با ایران در شکلگیری آن نقش داشته است.
به گزارش تالشان نیوز، حوثیها در طول کمتر از دو دهه مسیر متفاوتی را طی کردهاند. این گروه فعالیت خود را با تمرکز بر مناطق شمالی یمن آغاز کرد، اما در سال ۲۰۱۴ توانست صنعا، پایتخت این کشور، را به کنترل خود درآورد و از آن زمان به یکی از طرفهای اصلی جنگ داخلی یمن تبدیل شد.
در سالهای پس از آن، حوثیها علاوه بر ایجاد ساختارهای سیاسی و اجتماعی در مناطق تحت کنترل خود، توان نظامی قابل توجهی نیز به دست آوردند. در نتیجه، نقش این گروه به تدریج از یک بازیگر داخلی به عاملی اثرگذار در معادلات امنیتی منطقه گسترش یافت.
ورود حوثیها به بحران دریای سرخ
یکی از مهمترین نقاط عطف در نقش منطقهای حوثیها، ورود مستقیم آنها به بحران دریای سرخ از اواخر سال ۲۰۲۳ بود.
حوثیها اعلام کردند در حمایت از فلسطینیها و در اعتراض به جنگ غزه، کشتیهای مرتبط با اسرائیل یا برخی کشورهای حامی آن را در دریای سرخ هدف قرار میدهند. حملات پهپادی و موشکی این گروه به کشتیهای تجاری باعث شد بخشی از شرکتهای بزرگ کشتیرانی، مسیر دریای سرخ را ناامن ارزیابی کنند.
در پی این شرایط، شماری از شرکتهای کشتیرانی مسیر کشتیهای خود را تغییر دادند و به جای عبور از دریای سرخ، مسیر طولانیتر پیرامون دماغه امید نیک را انتخاب کردند؛ تغییری که زمان و هزینه حملونقل دریایی را افزایش میدهد.
بابالمندب؛ گلوگاه مهم تجارت جهانی
اهمیت نقش حوثیها تا حد زیادی به موقعیت جغرافیایی یمن بازمیگردد. بابالمندب تنگهای است که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل میکند و یکی از مسیرهای مهم دریایی میان آسیا و اروپا به شمار میرود.
از این رو، توان نظامی حوثیها در سواحل غربی یمن صرفاً یک مسئله داخلی محسوب نمیشود. هرگونه اختلال در این مسیر میتواند بر روند تجارت دریایی، هزینه حملونقل و در شرایط خاص، بازار انرژی اثرگذار باشد.
همین موقعیت جغرافیایی باعث شده است تحولات نظامی در غرب یمن با دقت بیشتری از سوی کشورهای منطقه و بازیگران بینالمللی دنبال شود.
افزایش نقش حوثیها در تحولات منطقهای
در سال ۲۰۲۶ نیز نقش منطقهای حوثیها بار دیگر پررنگتر شد. پس از آغاز جنگ ایران، آمریکا و اسرائیل در اواخر فوریه، رهبران حوثی از حمایت خود از ایران خبر دادند و اعلام کردند در صورت گسترش جنگ، احتمال ورود آنها به درگیری وجود دارد.
در ۲۸ مارس نیز این گروه برای نخستین بار در جنگ جدید، موشکی به سمت اسرائیل شلیک کرد؛ اقدامی که نشاندهنده پیوند تحولات یمن با منازعات گستردهتر منطقهای بود.
درگیریهای جدید در داخل یمن
در هفتههای اخیر، بخش دیگری از تحولات یمن بار دیگر توجهها را به حوثیها جلب کرده است. از اوایل سپتامبر، درگیری میان حوثیها و نیروهای وابسته به دولت یمن در مناطق غربی و جنوبی شدت گرفته و گزارشهایی از افزایش تلفات منتشر شده است.
برخی منابع این مرحله را یکی از شدیدترین موجهای درگیری در یمن طی چند سال گذشته توصیف کردهاند.
بر اساس گزارش رویترز، نیروهای حوثی به شهر ذباب در نزدیکی بابالمندب رسیدهاند. گزارشهای دیگری نیز از کنترل حوثیها بر جزیره پریم، معروف به میون، و شهر بندری المخا حکایت دارند.
اهمیت این مناطق در آن است که قرار گرفتن آنها در نزدیکی بابالمندب میتواند موقعیت حوثیها را در یکی از مهمترین گلوگاههای کشتیرانی جهان تقویت کند.
عربستان در برابر پیشروی حوثیها
پیشرویهای اخیر حوثیها واکنش عربستان سعودی را نیز به دنبال داشته و ریاض حملات هوایی علیه مواضع این گروه انجام داده است.
عربستان همچنین از واشنگتن خواسته است برای مقابله با تهدید جدید، نقش نظامی فعالتری ایفا کند. با این حال، گزارشها حاکی از آن است که دولت دونالد ترامپ تاکنون تمایلی به آغاز یک عملیات مستقیم جدید علیه مواضع حوثیها نشان نداده و تلاش کرده ضمن حمایت از عربستان، از ورود مستقیم آمریکا به جنگی تازه در یمن جلوگیری کند.
همزمانی بحران بابالمندب و تنگه هرمز
اهمیت تحولات اخیر زمانی بیشتر میشود که بحران بابالمندب در کنار وضعیت تنگه هرمز قرار گیرد.
بابالمندب و هرمز هر دو از مسیرهای مهم دریایی منطقه هستند و اختلال همزمان در آنها میتواند نگرانیها درباره امنیت انتقال انرژی و تجارت بینالمللی را افزایش دهد.
افزایش نگرانی درباره عرضه نفت و امنیت مسیرهای دریایی نیز در روزهای اخیر بر بازار انرژی اثر گذاشته و قیمت نفت را به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رسانده است.
حوثیها؛ فراتر از مرزهای یمن
امروز حوثیها دارای ساختار سیاسی، اجتماعی و نظامی مستقلی در بخشهایی از یمن هستند و در سالهای جنگ توانستهاند شبکهای از نیروهای محلی و ساختارهای حکمرانی را در مناطق تحت کنترل خود ایجاد کنند.
با این حال، اهمیت این گروه دیگر تنها به تحولات داخلی یمن محدود نمیشود. دسترسی به سواحل دریای سرخ، نزدیکی به بابالمندب، توان موشکی و پهپادی و روابط نزدیک با ایران باعث شده است هر تحول مرتبط با حوثیها بتواند بر محاسبات امنیتی منطقه و حتی امنیت کشتیرانی بینالمللی اثر بگذارد.
به همین دلیل، آینده تحولات یمن و جایگاه حوثیها در معادلات منطقهای، علاوه بر ابعاد سیاسی و نظامی، از منظر تجارت جهانی و امنیت انرژی نیز اهمیت دارد.