گیسوم؛ از تونل سبز جنگل تا رقابت برای ثبت نام در گردشگری جهان

گیسوم، روستای ساحلی ـ جنگلی شهرستان تالش که با پیوند چشم‌نواز جنگل و دریا به یکی از مقاصد شناخته‌شده گردشگری گیلان تبدیل شده، اکنون با قرار گرفتن در جمع هشت روستای منتخب ایران برای رقابت «بهترین روستاهای گردشگری جهان» در سال ۲۰۲۶، فرصت تازه‌ای برای معرفی ظرفیت‌های طبیعی، فرهنگی و اقتصادی خود در عرصه بین‌المللی به دست آورده است؛ مسیری که موفقیت در آن، علاوه بر جاذبه‌های گردشگری، به حفاظت از محیط زیست و توسعه پایدار منطقه وابسته است.

به گزارش تالشان نیوز، گیسوم در غرب استان گیلان و در محدوده شهرستان تالش، از جمله مناطقی است که در فاصله‌ای کوتاه، چشم‌اندازهای متنوعی از طبیعت شمال کشور را پیش روی گردشگران قرار می‌دهد؛ منطقه‌ای که مسیر جنگلی آن با درختان سر به فلک کشیده و شاخه‌های درهم‌تنیده، به ساحل دریای خزر منتهی می‌شود و همین ترکیب طبیعی، جلوه‌ای متفاوت به این مقصد گردشگری بخشیده است.

جاده جنگلی گیسوم که از مسیر رشت ـ آستارا قابل دسترسی است، یکی از شناخته‌شده‌ترین جاذبه‌های این منطقه به شمار می‌رود؛ مسیری که عبور از میان درختان انبوه و رسیدن تدریجی به چشم‌انداز دریا، تجربه‌ای متفاوت برای مسافران و طبیعت‌گردان رقم می‌زند.

در کنار جاذبه‌های طبیعی، امکانات تفریحی و خدمات گردشگری نیز در بخش‌های مختلف گیسوم گسترش یافته است. بازارچه‌های محلی، رستوران‌ها، مراکز اقامتی و فعالیت‌های تفریحی از جمله امکاناتی هستند که در فصل‌های مختلف سال، به‌ویژه تعطیلات، گردشگران بسیاری را به این منطقه جذب می‌کنند.

قایق‌سواری و دیگر تفریحات آبی نیز بخشی از ظرفیت گردشگری ساحل گیسوم را تشکیل می‌دهد؛ جایی که رفت‌وآمد قایق‌ها بر سطح آب و انعکاس درختان در کنار ساحل، چشم‌اندازی متفاوت از طبیعت منطقه ایجاد می‌کند.

از دیگر جلوه‌های این منطقه، بناهای چوبی و فضاهای خدماتی احداث‌شده در حاشیه آب است که گردشگران برای استراحت و تماشای مناظر طبیعی در آن توقف می‌کنند. حضور خانواده‌ها و مسافران در رستوران‌ها و مراکز اقامتی نیز در روزهای تعطیل، فضای پرتحرکی به این منطقه می‌بخشد.

پیوند جنگل و دریا؛ ویژگی شاخص گردشگری گیسوم

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های گیسوم، تنوع چشم‌اندازهای طبیعی آن در محدوده‌ای نزدیک به یکدیگر است؛ مسیری که از فضای سرسبز و سایه‌دار جنگل آغاز می‌شود و در نهایت به ساحل باز دریا می‌رسد.

در ساحل گیسوم، گردشگرانی از شهرها و استان‌های مختلف کشور حضور دارند؛ برخی در امتداد ساحل قدم می‌زنند، گروهی به تماشای دریا می‌نشینند و عده‌ای نیز این فرصت را برای ثبت تصاویر یادگاری از طبیعت منطقه غنیمت می‌شمارند.

هم‌نشینی جنگل، ساحل، بازارچه‌های محلی و امکانات تفریحی، گیسوم را به یکی از مقاصد پرطرفدار گردشگری غرب گیلان تبدیل کرده است؛ ظرفیتی که در کنار رونق اقتصادی، نیازمند برنامه‌ریزی برای حفظ ویژگی‌های طبیعی و هویت بومی منطقه است.

حفاظت از طبیعت؛ شرط تداوم رونق گردشگری

افزایش حضور گردشگران و گسترش فعالیت‌های اقتصادی در گیسوم، ضرورت توجه به حفاظت از محیط زیست را بیش از گذشته مطرح می‌کند. افزایش تردد خودروها، فعالیت بازارچه‌ها و حضور مسافران، در صورت نبود مدیریت مناسب می‌تواند پوشش گیاهی و چشم‌انداز طبیعی منطقه را با آسیب مواجه کند.

مدیریت پسماند، جلوگیری از تخریب درختان، ساماندهی فعالیت‌های گردشگری و حفظ پاکیزگی جنگل و ساحل از جمله موضوعاتی است که برای تداوم جذابیت این مقصد گردشگری اهمیت دارد.

در واقع، آنچه گیسوم را به منطقه‌ای شناخته‌شده تبدیل کرده، تنها امکانات تفریحی و خدماتی آن نیست؛ بلکه طبیعت منحصربه‌فرد و پیوند جنگل با دریاست که باید در فرآیند توسعه گردشگری مورد توجه قرار گیرد.

گیسوم در مسیر معرفی جهانی

اهمیت گردشگری گیسوم در سال‌های اخیر با ورود این روستا به فرآیند انتخاب «بهترین روستاهای گردشگری جهان» سازمان جهانی گردشگری ملل متحد، ابعاد تازه‌ای پیدا کرده است.

گیسوم پس از طی مراحل ارزیابی ملی، در میان هشت روستای منتخب ایران برای رقابت سال ۲۰۲۶ قرار گرفت و پرونده آن در خردادماه ۱۴۰۵ برای بررسی به سازمان جهانی گردشگری ارسال شد.

این برنامه بین‌المللی با هدف شناسایی روستاهایی برگزار می‌شود که توانسته‌اند ظرفیت‌های طبیعی و فرهنگی خود را در کنار توسعه گردشگری، حفاظت از محیط زیست و تقویت اقتصاد جوامع محلی حفظ و تقویت کنند.

در این ارزیابی، صرف برخورداری از جاذبه‌های طبیعی برای انتخاب یک روستا کافی نیست؛ بلکه شاخص‌هایی مانند حفاظت از میراث طبیعی و فرهنگی، پایداری اقتصادی و اجتماعی، کیفیت زیرساخت‌ها، ایمنی و بهداشت، مدیریت مقصد گردشگری و مشارکت ساکنان محلی نیز مورد توجه قرار می‌گیرد.

از این منظر، گیسوم علاوه بر جاده جنگلی و ساحل شناخته‌شده خود، از ظرفیت‌هایی همچون صنایع‌دستی، محصولات کشاورزی و غذایی، اقامتگاه‌ها، کسب‌وکارهای محلی و فرهنگ بومی برخوردار است که می‌تواند در معرفی هویت گردشگری آن در سطح بین‌المللی نقش مؤثری داشته باشد.

با این حال، قرار گرفتن در مسیر رقابت جهانی، مسئولیت بیشتری برای مدیریت و ساماندهی این منطقه ایجاد می‌کند. ساماندهی بازارچه‌ها و دستفروشان حاشیه جاده جنگلی، حمایت از عرضه محصولات و صنایع‌دستی بومی، حفاظت از منظر طبیعی تونل سبز، مدیریت پسماند و ارتقای کیفیت خدمات گردشگری از جمله اقداماتی است که می‌تواند در آماده‌سازی گیسوم برای حضور مؤثر در این رقابت اهمیت داشته باشد.

همچنین مشارکت مردم محلی در فعالیت‌های اقتصادی و گردشگری، یکی از عوامل مهم در تحقق توسعه پایدار این منطقه به شمار می‌رود؛ چراکه رونق گردشگری زمانی می‌تواند به نفع جامعه میزبان باشد که منافع اقتصادی آن به شکل مناسبی میان فعالان محلی توزیع شود.

فرصت جهانی و مسئولیت محلی

اکوتوریسم یا طبیعت‌گردی، نوعی سفر مسئولانه به مناطق طبیعی است که ضمن توجه به حفاظت از محیط زیست، به بهبود شرایط زندگی جوامع محلی نیز کمک می‌کند. در چنین رویکردی، توسعه گردشگری تنها به افزایش تعداد مسافران محدود نمی‌شود، بلکه حفظ منابع طبیعی، صیانت از فرهنگ بومی و ایجاد فرصت‌های اقتصادی پایدار نیز اهمیت دارد.

گیسوم با قرار گرفتن در محدوده دهستان خاله‌سرا از توابع بخش اسالم شهرستان تالش و در غرب استان گیلان، در مسیر جاده رشت ـ آستارا واقع شده و از طریق جاده جنگلی به ساحل دریای خزر می‌رسد. این منطقه در فاصله حدود ۹۰ کیلومتری رشت و در نزدیکی شهر اسالم قرار دارد.

اکنون حضور گیسوم در فهرست روستاهای منتخب ایران برای رقابت جهانی، فرصتی برای معرفی ظرفیت‌های گردشگری گیلان فراهم کرده است؛ فرصتی که تحقق اهداف آن، تنها به زیبایی جنگل و دریا وابسته نیست، بلکه حفاظت از منابع طبیعی، ساماندهی خدمات گردشگری، تقویت اقتصاد بومی و مشارکت مردم محلی نیز در آن نقش تعیین‌کننده دارد.

گیسوم می‌تواند نمونه‌ای از پیوند گردشگری و طبیعت‌گردی پایدار باشد؛ مشروط بر آنکه توسعه امکانات و افزایش حضور گردشگران، به بهای تخریب همان سرمایه‌های طبیعی و فرهنگی تمام نشود که این منطقه را به مقصدی شناخته‌شده تبدیل کرده است.